СИВ ХУЬЗВАЙ ИНСАНДИЗ МЕСЛЯТ КЪАЛУР ТАВУНВАЙ АМАЛАР

Сив хуьзвай инсандиз меслят къалур тавунвай амалар:

1) Сив хкудун кьасухдай кьулухъ вегьин. Амма мугьмандал вил алаз, гьакIни сив хкуддайла недай шей авачиз хьайитIа, кьулухъ вегьидай ихтияр ава.

2) Кендирагъ жакьун. Вучиз лагьайтIа ам жакьвайла тфу арадал къвезва ва ам гадаруниз мажбур жезва, ам гадарайла инсандиз яд кIа  жезва, нагагь ам туькъуьнайтIа сив хкатда.

3) Гьазурзавай тIуьникай дадмишун, кьел кватIа килигун. Амма ашпаздиз тIуьнин тIям чирдайвал адакай дадмишдай ихтияр ава, вучиз лагьайтIа им важиблу кIвалах я. И арада тIуьнин са тIимил кьванни кIусар къенез фейитIани сив хкатда.

СИВ ХЬУН АТIУЗВАЙ ГЬЕРЕКАТАР

Сив хьун атlузвай гьерекатар им я:

1) ТIуьн ва хъун.

Экуьнилай, яни экуьнин капI алукьунин вахтунилай, та рагъ акIидалди, яни гъетрен капI жедалди, тIуьникай ва хъуникай акъвазун лазим я. Идалайни гъейри, инсандин бедендин тIебии тIвеквенрай (сивяй, нерай, япарай, вилерай, вилик ва кьулухъ патан менфезрай) къенез са затI ракъурун къадагъа я. Месела; япарай къенез яд фидайвал авуна кIандач, пIапIрус чIугуна кIандач ва икI мад. 

РАМАЗАНДИН ВАЦРА СИВ ХЬУН

Бисмиллягьи-р-рахlмани-р-рахlим Алемрин Раббидиз шукур, саламатвални хийир-дуьа чи Мугьаммад Пайгъамбардиз адан вири асгьабриз хьуй.

Сифте гаф

Рамазан- И варз мусурманар патал иллаки кьетIенди я. Гьаниз килигна и вацра абуру сивер хуьн лазим я. Рамазандин вацра сив хуьн яшар бегьем (акьулбалугъ) хьайи гьар са мусурман патал ферз я. Пайгъамбардин (Аллагьдин салатни салам хьуй адал) гьадисда лугьузвайвал, Рамазандин варз алукьнамаз, Женнетдин варар ахъа, Жегьеннемдин варар агал жезва.

Начагъ дишегьлидиз эркек-духтурдин кьилив фидай ихтияр авани?

ЧIехи алим Мугьаммад Абдуллагь Журжаниди вичин «Фатгьул Аллям» ктабда икI лугьузва: «Эгер дишегьли-духтурар авачиз хьайитIа, дишегьлидихъ магьрам (шариатди некягь авун къадагъа ийизвай лап мукьва кас, месела, буба, стха…), гъуьл ва я ихтибарнавай дишегьли галаз хьайитIа, итим-духтурдиз ам сагъардай ихтияр ава. Идалайни гъейри маса шартIарни ава: «Духтур ихтибарнавайди (амин), ада са чIуру кIвалах ийида лагьана, кичIевал авачирди, мусурман-духтур аваз хьайитIа, кафир-духтурдин кьилив тефин, дишегьлидини бедендикай анжах чарасузвал авай чка кьецIиларун, адалай гзаф ваъ» («Фатгьуль-Аллям», 2-томдин 153-чин).

Чи хуьре икьван чIавалди я мискIин, я имам авач. Чна вуч авун лазим я?

Виликдай чи бубайри хуьр кутадалди сифте вирида санал мискIин эцигзавай. Гьайиф хьи, бубайрин тIварар кьаз чна хур гатазва, амма абуру авур амалар ийиз гьазур туш. ГьакI ятIани, шукур Аллагьдиз, эгер куь фикирдиз ихьтин суал атанатIа, куьн Аллагьди  мискIин эцигун патал, я туш хьи, ам эцигдай инсанар чIалал гъун патал хкянавай кас я. Хуьруьн агъсакъалар ва са тIимил кьванни диндихъ рикI кузвай инсанар кIватIна куьне мискIиндин ва имамдин месэла къарагъарайтIа, квез еке суваб жеда. И карда квевай райондин имамдин куьмек тIалабайтIани жеда. Белки адаз куь хуьре авайбуруз мискIин герек авайди чизвачтIа. Хуьре имам жедайвал, гила амаз Дагъустандин Исламдин университетдиз кIелиз жегьилар ракъурун лазим я. Гьар са хуьруьхъ чпин хуьруьнви имам хьайитIа лап хъсан жеда.

Лезгинский исламский просветительский портал